Van Reinhard Niemann
Een Muorn was os de ännere. Wenn dat Radio Klock acht dat Niggeste brocht hadde un de Musik wier insettede, was dat för Benni dat Teeken. He sprüng ut sienen Rüenschott un stürde met pielup stellden Stiärt an de Düüren. Dor löt he sick günselig up de Achterbeene daal. Runde, van wuselige Hoare half todeckede Augen kaiken up Gerhard, os de sick de dicken Jacken üövertröck un de Prins-Heinrich-Müssen up de griesen Hoare stülpede. Van de langen Lienen woll de Rüe för't erßte nix wiäten. He woll no en Endken utlopen.
An de Porten blaiv Gerhard staohn un kaik Benni achterher, sau os he in eene Tour de Strauten up un daal susede. De Rüe brukede dat, man bi düt üövermötig jagen konn Gerhard met seine aulen Knuoken jä nich methaulen. Üövergerns: He moßte jä auk no up Tina töven, das Wicht up sienen Rae was jä auk de Strauten no nich langes kuomen.
Jeden Muorn teggen Minuten nao achte, dor konn Gerhard siene Klocken nao stellen, kaimp Tina met sienen Rae an'n Huse vörbi. De Aule, un os et scheint auk de Rüe Benni, wüssen dat. Dat Wicht, dat he Tina nömde, mog woll achteggen Joahr sien. För Gerhard was et en Augenspell, up de langen flässen fladdernden Hoare to kieken, de ümme Tinas Kopp met de blankem blowwen Augen to flögen. De Muornkölde makede Backen blöggen un glöggen.
En Augenslag biesiet, en lütket fründlicket Lachen in'n Gesicht, un manges, wenn sien söken Blick iähre Augen druopen hadden, auk en schüchtern schü "guten Morgen", dann was dat Belevnis, up dat Gerhard jeden Muorn toffte, vörbi. Sekunden wassen et, de to'n Deel van't Liäben van den aulen Mann hörden, de no Stunnen achterher sien Denken bestimmeden.
Vandage stönd Gerhard wat länger an de Porten. Benni hadde sien hecheln lopen ol togiäven un hadde de Poten an de de Broen (Waden) van den aulen Mann stellt, os of he de Lienen verlangede. Van Kiärktorn slög de Klocken de erßte Verdelstunne nao acht. De Aule wörde unrastig. Wor blaif dat Wicht vandage blauts?
Ower nu! Tina, os he dat Wicht in seine Gedanken nömde, kaimp naiger, dat Foahrrad bi de Hand. Dat Achterrad hadde kiene Luft. "Ich hab' 'nen Platten. Und ausgerechnet heute erwartet mein Chef mich pünktlich", küerde dat Wicht den Aulen an. Nie nich vörher hadde Gerhard de Melodie van iähre Sprauke in 'nen vullen Satz in sick upnuohmen. He kaimp in't Bieven. Güst sau küerde Tina, sien Dochterkind dat met iähre Moder in de graute Stadt trocken was. Beede hadde he een Joahr nich sehn. Un nu lüchtede dat in em up, dat he in düssen Wicht, dat dor Dag ümme Dag an em vörbisusede, siene Tina sehn hadde. Achteggen Joahr wörd sien Dochterkind nu auk baule.
Dat Foahrrad in'n Schuur, un dat he et jä an dat Wicht utlehnen konn, föllt Gerhard bi. He woll den Platten repareern un auvends konnen se jä dat Rad wier uttuusken, mennde he. Dat Wicht kaik em glücksiälig an. Of he dat würklivk doen woll? "Ich heiße Marion", os se dat Rad ut'n Schuur halden, Met'n Wupps sait et d'r up un af göng de Foahrt.
Den Platten utbiätern, was för den Aulen man blauts en Klaks, faken noog hadde he dat för Tina maket, os se no eene Familge wöern. Un os Marion auvends frisk un frie wier an sien Hus kaimp, "danke!" siär un em faste de Hand drückede, üöverkaimp em dat Geföihl, dat en biäten van sienen Alleensien affallen was. Un wenn van nu an Marion muorns van sienen Rae afsprüng un een of twee Minuten met em küerde, lüchtede em de heele Dag en lück miähr in hellen Schemmer un doa konn sümmes en kaulen un griesen Riängendag nix an maken.
van Reinhard Niemann
"Kiek süh", siär mien Fründ Richard, Dräume sind gesund för Liev un Siäle. Snachens, wenn du slöpps, arbeetest du up, wat di dagsüöver tostött is. Olle Belevnisse goaht di dür'n Kopp un du miärkest dat garnich. Wat du den Dag nich up de Riege brocht häst, dor häst du in'n Draum de Antwort för praut".
Dat dor bi mienen Fründ wat achter staik, dat was kloar. Nu wenn't näudig was, konn ik jä en biäten met em üöver't Dräumen philosofeern: "Häst du dat auk ol beliävet, dat du in'n Draum os en Superkärl ganz änners bis os in'n woahren Liäben? Auhne Mögge flüggs du dür de Lucht, un unnen de Minsken winket di to un du denkst di, gi armen Minsken dor unnen, gi häbbet dat nich sau got os ik? Düsse Draum segg di, dat et di got geht. Kennst du dat?"
"Jau, olltiet an'n Goensdag", anferde Richard.
"Kennst du dat auk: Du stehs up'n Biärg, döes de Arme ut'neene un sachte swiärwest du daal un kümps unnen fein kommodig up de Föite?"
"Jau kenn ik", siär Richard, "dräum ik auk faken an'n Goensdag."
Wecke sau dräumt, de soch Towenden, göng mi dür'n Kopp. Ower seggen woll ik dat nich. Dat passede nich up Richard, bi Sina hadde he doch ollens. Ower wu konn dat angaohn, dat bi em olltiet middewiäkens düsse Dräume up't Bedde kaimen?
"Häst du dat auk ol hat, dat du för wat weglopen wuß in'n Draum, man du kümps nich van de Stiehe. De Föite sind bliggern un fasteklievet uo de Ärden?"
Richard kaik hauge up. "Jau güst dat is et! Sweetnatt kuom ik ut'n Slaup. Riske ik mi up, sitt Sina ol pielupo in iähren Bedde un kick mi met glupske Augen an. Dat se dorbi an't Simmeleeren is, dor wäd mi grüwwelik bi. Un dat olltiet an'n Goensdag!"
Ik wüß dat ut'n klouken Bouk: Dräume sind dat gewüehnlicke Liäben, wat snachens wietergeht, auhne Upsicht sautoseggen. Man Richard sein gewüehnlicket Liäben was middwiäkens doch blauts use Stammdisk met Dubbelkopp. Nicks nich wor man ümme dräumen kann.
Orre doch? Sina vertellde mi: "De dräumt nich blauts, de quatert auk in Slaup. Ik schall em d'r woll noch up kuomen! En Wort segg he olltiet: 'Helga!' Ik will nich gläuven, dat he up seine aulen Dage no wat anfangen häff", was se gnüeterig. "Ower dor will ik em woll up kuomen."
In mienen Kopp lüchtete 'ne Traunfunzel hell up. Helga, dat was doch dat lecker Wicht met den flässen Hoar, de Fru van usen Wärt sienen Sühne, dat leßtertiet in de Wärtskup achtern Tresen stönd un us dat Beer an'n Disk brochte. Wieset mi äs dat Mannsminske, dat nich up Helga kick.
Ower Iewersüke, de mot Sina nich häbben. Helga bring blauts Beer. Un Hochtiet, de giff dat an'n Stammdisk blauts bi'n Dubbelkopp.
Düt Vertellsel is schräven van Helga Hürkamp ut Lohne. Bi'n Plattfoss-Schrieverwettstriet 2002 häff se den ersten Pries wunnen: Dat is Platt ut Südoldenburg.
De Mond keek mit'n kugelrund Gesicht dör de Kaomerfensterglosen. Lena wälterde unrastig in'n Bedde hen un her. Se kunn nich inslopen. Dann rööp se no ehre Mama.
"Och Lena!" sä se spietelk. "Ik verstoh diene Unrast nich. bün doch bi di, sitt nebenan in'n Staomt. Un du büst doch kien lüttk Weegenkind mehr, werst in'n Harvstmond inschault. - Off bringt di de Mond dörnänner? Den glupsken Fensterkieker willt wi dat Kölpen ganz kitzke aflern. So, ik treck dat Vörhangsel dicht. Nu slaup gaut, mien leeve Muckelken!"
"Mama, worüm is Papa van Aobend all wer in den Schützenverein? Goht dor alle Papas hen?" - "Kind doch, wat froggst du. Sicher nich alle - doch he geiht dor eben gerne hen. Dor sünd siene Fründe. Dor is Verschnack!" - "Ower du un ik , wi sünd doch uk siene Frönde. Un vertellen könt wi us bestimmt ganz vääl. - Mama, drinkt Papa van Aobend uk wer so vääl Schluck un Beer at leßtet Maol?" - "Lena, nu maok ower 'nen Punkt. Een neiwinnigen Fraohgwies büst. Kumm, Pööl üm't Liev, un slaopen. Gaude Nacht!"
Se güng torügg in'n Staomt, nöhm Naodel un Gorn tau de Hand. Masken upnehmen, stricken, afnehmen. Klacke Saoke. - Wör't doch uk so einfach met Jens. Doch nee, mit üm was't leßttiets dullerort. Kunn he amenn nich mehr ohne den Brandwien? Was he süchtig? Sturrig kömp he ehr gägen, wenn se üm dorup anschnackde, un trüggeholen wull. Uk dat Geld fehlde, reichde bold nich mehr för dat Nödigste. Schlimmer noch dat Mitnänner. Se ekelde sik för den Fuuselröök. An levsten möchde se em trüggestöten, wenn he ehr met'n hochroden Sprietkopp neeger kömp, tuttken wull. Un wo lange kunn se dat noch vör de Lüe verschuulken? Sicher harrn de Naobers dat all spitz krägen, wenn Jens dreemol de Wäken besoopen no Hus trüselde. Wo lange spälde de Firma noch met? Sicher harrn se üm all up'n Kieker. Wenn, dann was't ute met Aorbeit, un dat Loddern füng noch duller an. Doch dat allerschlimmste, wenn Lena de Malessen metbelewen mössde.
"Mama' Mama, ik kann immer noch nich slopen!" rööp Lenas piepsige Stimm ut de Kaomer. Verfehrt schrock se up. Ehr Kopp was swoor at Blei. Halvttwöve wiesde de Klocken. "Kind doch, worüm büst du vandaoge so updreiht? Häst du Gruselgeschichten in'n Fernsehen bekäken?"
"Ik täuv up Papa, ik mot wach blieven, wenn Papa no Hus kump, jalpde se. Dann will ik die helpen, wenn he groff up di los geiht , stött un buckst!" - "Wichte, Wichte, du snacks ja mall bitau. Papa sleit nich, kanns mi driester glöven. Rück maol'n bäten, ik kuskel dichte bi. So, nu jaogt wi met 'Simsalabim' be lummerigen Gedanken no'n Blocksbarg un kniept de Ogen faste tau!"
"Mama, ik heb dat ower ganz sicher sehn!" - "Wat häst du sehn?" frög se Lena. "At Papa Sönndag strumpelig in de Köken daolbaußelde. At du em upriesken wulls. Do heff he di düchtig een stuukt. Du häst schreiet und schullen. Dat Geld un den Verstannd versööp he. Du kunns dat nich mehr uthollen, wulls weglopen! Mama, nimmst du mi met? Ik heb so vääl Angst för Papa. Glieks kump he. Dann strukelt he, un werd ganz dull! Mama, ik help di wisse! Of willt wi leiver no de Oma fäuhern?"
De Slödel knackde in't Slott. Jens treet stief öwer de Sohlen. "Dor liggt ja miene beiden Wiewer un pennt!" Luuthals lachede he un was binaoh dwesk öwer't Bedde stött. Lena kröp noch dichter an ehre Mamma "Slaop mien säut Müsken, slaup fein"... lallde he deepstimmig un dortüsken mellde sick de Schlickup un sien hartnäckig "hick, hick". Endlick kreeg he den Dreih, dwälde herut ut de Kaomer. Ene ekeligge Beierfaohnen bleev torügg. Lena aomde up. Papa harr nich prügelt. Vanaobend nich....
Josefa Pues (Preisträgerin des Wilhelm-Fredemann-Gedächtnispreises sowie Preisträgerin im Sriewerwettstriet des Plattfoss) hat nachstehenden Text für die vom Plattfoss erarbeitete Sammlung Schüler lesen Platt geschrieben.
Dat giäle Kleed
Tweemol in'n Joahr wäd aule Kliär insammelt. Dann söiket de Lüe tohaupe, wad afflegt is, ault, unmodern un verbrukt is, orre wat se eenfach nich mähr lieen müeget. Junge Lüe van'n Caritas orre Kolping föhrt met'n Lastauto rümme un sammelt olles wier in. Os et hett, wäd dat Tüüg, wat no to bruken is, an arme Minsken verdellt. Dat ännere kümp in'n Reißwolf.
Sau stönd auk Lisa vör iähr Kliärschapp. Olle Düdn hadde se upstellt un iähre Augen göngen up un af. Up'n Bedde laigen oll de aule Mannel un de Unnerbüxen van Koarl. Konn sien, dat so'n armen Minske ächtern in Rußland se no bruken konn. Se wören jä no ganz örnlick un friske wasket.
Dann no dat Wammes van'n leßten Joahr, auk no 'ne slabberigge Bluse un de Anorak, den Koarl van Gert iärvet hadde. Koarl sait doa in os 'ne Wurst, vulls to stramm - nee, den konn he nich mähr antrecken. Af domet in'n Sack!
De was jä nu baule vull. Ower dann was do no dat giäle Hleed, met Puffärmelkes un wieten Utschnitt, met Spitzenkragen un fiene Knoipe an de Bost. Lisa hadde et sick vör fiev Joahre kofft. Ower et höng un höng. Antuogen hadde se et nie. Et was in Fröijoahr wiäsen un dat Klassendriäpen stönd an. Nau oll de Joahre, de se nu iähre Metschöilers wiersehn konn, woll se örnlick schick sien met den niggen giälen Kleed. Ower os nu de Dag van't Klassendriäpen kuomen was, blöis en kaulen Wiend dicken Riängen üöver't Land.
Koarl hadde seggt: "Met dat Kleed fälls du jä up. Treck wat Wullenes an". Sau hadde Lisa eene Büxen met'n Pullover antrocken un dat fiene giäle Kleed bleiv in'n Schapp hangen. Un läter was nie de passende Geliägenheet wiäsen, sick os eene Dame antotrecken. Modern was dat Kleed auk oll nich miähr.
Et foil Lisa schwor, sick van dat giäle Kleed to trennen Wärd 'ne Fru in Rußland dat woll antrecken? Man villichte giff et doa jä auk äs en Klassendriäpen.
Sachte dä Lisa dat Kleed buoben in den Sack. En poar Mol gliehen iähre Hänne no sinnig üöver dat Tüüg, üöver de Knoipe un de Puffärmelkes. Dann makede se den Sack met'n Ruck hennig to. Se stönd nu ächter de Gardinen un passede up, of dat Lastauto koim. Un richtig, dat durde nich lange: Twee Kärls spröngen af, graipen sick den Sack un in'n grauten Bogen floig he up dat halfvulle Auto.
Lisa, ächter de Gardinen, bürde sinnig de Hand un winkede: "Mak et guot, du giälet Kleed up diene Reese. Villiht häst du hä no schöne Dage un kümps nich in'n Reißwolf. - Guot gohn" Dann was et vörbi. Resselu dreggede Lisa sick ümme.
Elisabeth Benne, Vorsitzende des Plattdeutschen Förderkreises im Osnabrücker Land, schrieb folgendes Gedicht: